De term onanie wordt soms als synoniem gebruikt voor masturbatie. Waarschijnlijk berust deze term echter op een verkeerde interpretatie van de Bijbel waar in het boek Genesis 38:7-9 Onan zijn zaad (sperma) op de grond verloren liet gaan. Tegenwoordig denkt men dat daar wordt gerefereerd aan coitus interruptus.

Bij masturbatie van een vrouw worden de omgeving van de vagina en in het bijzonder de clitoris beroerd. Vrouwen kunnen ook stromend water gebruiken om de geslachtsdelen te stimuleren. Sommige vrouwen vinden het prettig om vingers of een voorwerp in de vagina in te brengen.

De meest gebruikte techniek voor masturbatie van een man is het eenvoudig op en neer schuiven van de hand over de penis totdat het hoogtepunt wordt bereikt. Het meest gevoelige deel van de penis is het gebied waar het toompje de voorhuid en de eikel verbindt.

Beide seksen gebruiken soms glijmiddel om het gevoel te versterken.

Ook is het voor beide seksen mogelijk te masturberen door de geslachtsdelen tegen een voorwerp als een kussen te wrijven, of door vingers of een voorwerp in te brengen in de anus. Elektrisch trillende vibrators kunnen een sterke stimulatie van de geslachtsdelen geven die veel mensen als prettig ervaren. Deze hulpmiddelen kunnen ook in de vagina of anus worden ingebracht. Veel mensen, mannen zowel als vrouwen, vinden het ook prettig om de tepels te stimuleren tijdens de masturbatie.

Vaak wordt er tijdens masturbatie pornografisch materiaal gelezen of bekeken. Ook worden vaak seksuele fantasieën uitgeleefd in gedachten.

Masturbatie zonder partner is de veiligste seksuele activiteit; zowel vanuit het gezichtspunt van overdracht van seksueel overdraagbare aandoeningen als voor het voorkomen van zwangerschap. Wanneer partners elkaar masturberen is het wel mogelijk dat een zwangerschap ontstaat als er sperma in contact komt met de vagina. Ook is overdracht van ziekten mogelijk door contact met sperma of vaginaal vocht van de partner.

Voorwerpen die worden gebruikt om in de vagina of anus in te brengen moeten veilig zijn: ze moeten geen scherpe delen hebben en niet kunnen breken. Voorwerpen die in de anus worden ingebracht moeten een duidelijke vergroting aan de achterzijde hebben om te voorkomen dat ze in het geheel in de endeldarm verdwijnen, anders kan een ziekenhuisbezoek noodzakelijk zijn om het voorwerp te laten verwijderen. Het verdient aanbeveling indien men het gebruik van voorwerpen op deze manier prettig vindt om daarvoor ontworpen dildo's aan te schaffen. Er moet algemeen zeer voorzichtig worden omgesprongen met mechanische hulpmiddelen, omdat de geslachtsorganen nu eenmaal zeer gevoelig zijn en eenvoudig kunnen worden beschadigd. Het komt zeer regelmatig voor dat mannen die een stofzuiger gebruiken bij de masturbatie na zulke praktijken in het ziekenhuis terecht komen voor een behandeling. Ook groenten en fruit uit de supermarkt zijn af te raden, omdat het inbrengen hiervan zeer onhygiënisch is, en ook hier de voorwerpen in de endeldarm kunnen verdwijnen.

Wanneer masturbatie aan de orde komt bij de seksuele voorlichting wordt vaak vergeten te vertellen dat masturbatie prettig kan zijn.